پرویز پیران: ز زمان یونان باستان تا به امروز برای گروهی از آدمیان که ایرانی خوانده شده اند، ویژگی هایی برشمرده شده است و بعدها مجموع آن ویژگی ها را با مفهوم ویژگی های شخصیت جمعی ایرانیان معرفی کرده اند. داستانی که از هرودوت، هومر، ارسطو و افلاطون آغاز شده و به سفرنامه های دوران استعمار علنی راه یافته و تا به امروز هم ادامه پیدا کرده و به جمالزاده، مهدی بازرگان و بالاخره حسن نراقی در کتاب جامعه شناسی خودمانی رسیده است. در میان چنین جمع نامتجانسی، افرادی هم وجود دارند که بر اساس بغضی باور نکردنی، هر آنچه که خصیصه منفی بوده است، نثار انسان ایرانی کرده اند. ماجراهای حاجی بابای اصفهانی نقطه اوج چنین آثاری است. گرچه معلوم شده است که این اثر از جیمز موریه نیست و نویسنده آن ایرانی بوده و با وجود این، همه ناروا نثار ایرانی کرده است.
ادامه مطلب
اجتماعی فرهنگی