پیشگفتار:
مهرزاد شفیع پور: مطلب پیش رو خلاصه مقاله ای است با عنوان «تغییر احوال ما ایرانیان» که در نشریه «مسائل ایران» در سال 1342 به رشته تحریر درآمده و مجدداً در قالب کتاب «خلقیات ما ایرانیان» به چاپ رسیده. اما آنچه در این مقاله ارایه شده، شرح حال امروز و دیروز ما به قلم زنده یاد محمدعلی جمالزده که با تیزبینی و ظرافت هر چه تمام تر بیان گردیده است. وی در این مقاله وضعیت آینده کشور را در 55 سال پیش به جامعه آن روز گوشزد می کند که به نوعی شرح حال امروز ماست.
آنچه او در نیم قرن گذشته بیان می کند، آینه تمام نمای امروز کشور است. با اینکه ما ایرانیان علاقه و عادت نگاه کردن به آینه و رودرو شدن با خود نداریم؛ اما جمالزاده در آن برهه از تاریخ کشور آینه را در برابر دیدگان جامعه قرار می دهد و به خوبی حال روز آنها را شرح و آینده شان را نیز پیش بینی می کند.
آنچه مسلم است وضعیت امروز کشور ریشه در گذشته نه چندان دور خود دارد که قریب 200 سال است که در یک بحران فرو رفته؛ بحرانی 200 ساله که از آن می توان با نام زوال اندیشه یا گست فکری بین نسل قدیم و جدید جامعه ایران نام برد. عبور جامعه ایران از این مسیر و پیچ تاریخی و گذار آن از سنت به تجدد به یک بحران 200 ساله بدل شده که همچنان به دنبال حل آن و بازسازی و نوسازی کشوریم. اما مسئله اساسی اینجاست که سرعت روند نوسازی و توسعه کشور در این 200 سال، نسبت به جهان بسیار کند و سرعت روند توسعه جهانی بسیار زیاد تر بوده است. لذا هر قدمی که در راستای نوسازی و توسعه کشور در هر حوزه ای برداشتیم با شکست مواجه گشته ایم.
بنابراین امروز ما در گرو دیروز ماست. به هر حال جمالزاده در این نوشتار به ما می گوید: باید دانست که ایران امروز از بسیاری جهات با ایران دیروز و پریروز فرقی نکرده و آنچه او در مورد ایران دیروز گفته در امروز ایران بازنمود پیدا کرده است. در ادامه مخاطبین را به مطالعه شرح احوال ما ایرانیان از نگاه و به قلم ایشان دعوت می نمایم.دریافت کامل مطلب
اجتماعی فرهنگی